Aantallen adviesvragen sterk gestegen

COGEM publicaties in 2016

De COGEM heeft een druk jaar achter de rug, waarin een recordaantal van 73 adviezen en signaleringen werd uitgebracht. Hiermee werd het vorige record van 66 publicaties ruim overschreden.

Het overgrote merendeel (89%) van de COGEM publicaties betrof gevraagde adviezen over aangevraagde vergunningen en kennisgevingen. Vooral het aantal adviesvragen van het vergunningverlenende Bureau GGO over voorgenomen werkzaamheden onder zogenaamd ‘ingeperkt gebruik’ steeg sterk. Onder ingeperkt gebruik wordt verstaan experimenten met genetisch gemodificeerde organismen (ggo’s) in laboratoria, dierverblijven, plantenkassen, etc.

Opvallend daarbij was het grote aantal verzoeken om ‘nieuwe’ (nog niet eerder vergunde) organismen en virussen in te delen in een pathogeniteitsklasse. Deze zogenaamde pathogeniteitsclassificaties zijn de eerste stap om te kunnen bepalen onder welk veiligheidsniveau (in wat voor soort laboratorium en met welke veiligheidsmaatregelen) experimenten uitgevoerd mogen worden. Enerzijds lijkt dit erop te duiden dat er met steeds meer verschillende organismen geëxperimenteerd wordt. Anderzijds kan het ook te maken hebben met de invoering van het nieuwe Besluit en Regeling ggo in 2015 en de daarmee gepaard gaande veranderde vergunningprocedures.

Figuur 1: Publicaties onderverdeeld over de verschillende categorieën vergunningaanvragen

Verder is er een voorzichtige stijging te zien in het aantal adviezen over aangevraagde vergunningen voor klinische studies (gentherapie; ‘introductie in het milieu’). Wereldwijd is er een sterke opleving te zien in het aantal gentherapiestudies, nadat opvallende en hoopvolle eerste resultaten geboekt zijn bij de bestrijding van verschillende typen kanker en andere ziekten. Ook Nederland lijkt aan te haken bij deze ontwikkeling.

Naast het grote aantal uitgebrachte adviezen heeft de COGEM samen met de Gezondheidsraad en de WRR de Trendanalyse biotechnologie 2016 uitgebracht, heeft de vierjaarlijkse evaluatie van de COGEM plaatsgevonden, is er een boekwerk met een bundeling van COGEM signaleringen uitgebracht, en zijn er 5 in opdracht van de COGEM geschreven onderzoeksrapporten verschenen.

Figuur 2: Aantallen publicaties onderverdeeld naar subcommissie en categorie vergunningaanvragen

De COGEM subcommissie Medisch Veterinair (ScMV) heeft het grootste aantal adviezen voorbereid (47), gevolgd door de subcommissie Landbouw (ScL; 22) en de subcommissie Ethiek en Maatschappelijk Aspecten (ScEMA; 2).

Hoewel de hoeveelheid werk de COGEM en met name de subcommissie Medisch Veterinair soms boven het hoofd leek te groeien, zijn nagenoeg alle adviezen binnen de gestelde deadlines afgegeven. Alleen in de kerst- en zomervakanties bleek het niet mogelijk om alle adviezen over ingeperkt gebruik vergunningen binnen de gestelde termijn van twee weken af te geven, mede vanwege de verminderde beschikbaarheid van leden.